Marc Vermeulen is directeur van het IVA (Beleidsonderzoek en advies) en academic program director van twee opleidingen aan de TiasNimbas Business School. Gespecialiseerd in toegepast onderzoek op het gebied van de relatie tussen onderwijs, arbeidsmarkt en economie vraagt hij zich op CompetentCity af of docenten in het mbo wel voldoende eigenaar van hun eigen vakmanschap zijn. Een vooruitblik op zijn presentatie: over een gebrek aan collectief gemor, beperkende grenzen en de flow.

Marc Vermeulen is blij met zijn plek op CompetentCity: ‘Dit is mijn kans om docenten op te roepen om eigenwijs te zijn. Ze laten zich nu nog te snel uit het veld slaan. Neem nou het studiehuis op de middelbare school. Terwijl leerlingen binnen twee jaar op het Malieveld stonden, is er binnen het lerarenkorps nog altijd geen georganiseerd collectief gemor. Kennelijk zijn docenten dus tevreden met het studiehuis. Dan doet de kunstensector die op dit moment te maken krijgt met forse bezuinigingen het een stuk beter: die praat terug als beroepsgroep.’

Docent, ontwikkel je!
Docenten kunnen echter pas eigenwijs zijn, wanneer ze investeren in hun eigen wijsheid. ‘Jezelf ontwikkelen is je eigen verantwoordelijkheid pakken. Docenten ontwikkelen zich nu te weinig, te ongericht en te individueel.’ Dat moet anders volgens Vermeulen: ‘Professionals zijn verplicht zichzelf te ontwikkelen. Ze moeten zich verantwoordelijk voelen voor de kwaliteit van hun handelen. Zich niet verschuilen. En zelf opvattingen hebben over wat goed en slecht is zodat ze weten wanneer ze tevreden kunnen zijn.’

Vermeulen: ‘Organisaties hebben de verplichting voorwaarden te scheppen waarin docenten zich kunnen ontwikkelen, net zoals docenten de verplichting hebben zichzelf te ontwikkelen. Als je onderwijsinstelling de docent daar niet bij helpt, is dat niet slim van die organisatie. Maar mensen die een lerarengraad hebben, zijn heus wel slim genoeg om zelf hun vak bij te houden. Over de meest achterlijke onderwerpen – zelfs het ringen van goudvinken - vind je filmpjes online. Je zit in schaal 10, hebt een IQ van minimaal 110 en bent belangrijk voor kinderen: je moet je als docent schamen als je je niet ontwikkelt.’

Docent, ga naar buiten!
Docenten moeten buiten de grenzen van het klaslokaal denken, zo vindt Vermeulen. ‘Docenten leven niet in een vacuüm. Ze maken deel uit van een team, een onderwijsinstelling, een vakgebied en de samenleving. Ze moeten dan ook in contact komen met anderen. Afspreken met oud-studiegenoten, collega’s bij andere instellingen opzoeken of organisatieverbanden opsporen. CompetentCity kan ook zo’n verband zijn. Stap buiten de beperkende grenzen en zoek mensen op die je professionaliteit kunnen verhogen. Organiseer je op de inhoud van je vak. Alleen zo kun je collectieve solidariteit bereiken en het op inhoudelijk gebied met elkaar eens zijn.'

Vermeulen vindt dat er in het onderwijs voor leraren te weinig mechanismes bestaan om met elkaar over het vak te praten. ‘Ze leven de waan van de dag. Gebruiken al jaren dezelfde toetsopgaven. Ik begrijp dat het zo gaat, maar ik heb er geen begrip voor. Docenten zijn zwaar belast, maar er is wetenschappelijk bewijs dat juist docenten die zich professioneel ontwikkelen vitaler in hun baan staan. Mensen die in de flow zijn, zijn bezig, houden hun oren en ogen open en genieten daarvan; ze krijgen juist extra energie.'

Vermeulen: 'Het is zoveel prettiger als je in je vak een positief gevoel hebt, dat je weet dat je bijdraagt aan de ontwikkeling van leerlingen. Ik ken heel veel voorbeelden van docenten die - ook later in hun loopbaan - dat nog iedere dag ervaren. Laten we zoeken naar ‘hun geheim’: wat maakt dat ze in flow zijn? Wat kunnen organisaties daaraan doen, maar ook: wat kun je als docenten zelf daaraan doen?

Benieuwd naar de rest van het verhaal van Marc Vermeulen? Schrijf u dan in voor CompetentCity en kom op 3 oktober in de derde ronde naar zaal Oranje.