Nederlandse jongeren zijn grootverbruikers van sociale media. Van de internetters tussen de 16 en 25 jaar is 91 procent actief op een sociaal netwerk. Maar wat kunnen onderwijsinstellingen met dat gegeven? In gesprek met Erno Mijland, kennisondernemer met een docentenachtergrond, initiatiefnemer van het ideeënboek 'Sociale Media en het Onderwijs' en op 3 oktober workshopleider tijdens CompetentCity.

'Sociale media zijn er en gaan ook niet meer weg. Elke school moet dan ook een visie op sociale media hebben.’ Aan het woord is Erno Mijland, vroeger docent en tegenwoordig zelfbenoemd socialemedia-ambassadeur. ‘Zo kan de ene school besluiten veel aandacht aan het onderwerp te besteden, terwijl de andere school besluit het online leven links te laten liggen omdat ze vindt dat kinderen thuis al veel te veel achter de computer zitten.’ Gevaar van die laatste keuze is echter dat docenten de aansluiting bij de belevingswereld van hun leerlingen verliezen. ‘En als professional moet je de achtergrond van je kinderen kennen.’ Het is duidelijk: Mijland vindt eigenlijk dat iedere school aandacht aan sociale media moet besteden. ‘Maar je moet je dan wel eerst verdiepen in het onderwerp en er een visie op ontwikkelen.’

De leer-kracht van sociale media
Sociale media bieden het onderwijs volgens Mijland veel kansen. Zowel docenten als leerlingen kunnen beoordeelde en gefilterde multimediale kennis direct bij de bron ophalen en die kennis vervolgens delen. Ze kunnen er samenwerken en de dialoog aangaan. Met elkaar, maar ook met vrienden, bekenden én onbekenden. ‘Door een filmpje op YouTube te zetten, geef je hen de kans feedback te geven. Je docent is dus niet meer de enige die je beoordeelt; iedereen kan dat nu. Leerlingen worden continu getoetst en doen zo zelfkennis op.’ Maar de online vaardigheden van jongeren worden vaak overschat, zo blijkt uit onderzoek. ‘Leerlingen gebruiken sociale media vooral voor entertainment, informele communicatie en kleine, praktische probleempjes: ze weten waar ze moeten zijn als hun telefoon kuren vertoont. Daar blijft het echter vaak bij: ze gaan niet de diepte in. Daar is dus ook een rol voor de docent weggelegd.’

Sociale media in het klaslokaal
De Brabantse ‘slimmerkundige’ denkt dat er twee manieren zijn waarop docenten sociale media in hun klaslokaal kunnen integreren. De eerste: beginnen bij je vakinhoud. ‘Wat wil ik overbrengen? En zijn er online tools beschikbaar die me daarbij kunnen helpen? Deel je lesinhoud via blogger.com of start een account bij Delicious (zie bijvoorbeeld het account van Mijland met daarin relevante bookmarks over sociale media in het onderwijs). En daag je leerlingen uit de diepte in te gaan door verdiepende filmpjes en links te delen.’ De tweede manier is dat je begint bij de beschikbare online tools: ‘Ben je enthousiast over de mogelijkheden van YouTube of Google Docs? Vraag je dan af voor welke opdrachten je die social software in kunt zetten.’

Een nieuwe manier van denken
Die nieuwe manier van werken vereist wel een enorme cultuuromslag bij veel docenten. Waar je vroeger je kennis bij jezelf hield (kennis = macht!), is informatie tegenwoordig overal. ‘Kennis delen buiten hun klaslokaal is voor veel docenten nog niet vanzelfsprekend. Zij moeten over een drempel heen geholpen worden.’ Hoe je daarvoor kunt zorgen? ‘Door bijvoorbeeld een focusgroep op te starten, bestaande uit enkele vooruitstrevende docenten én studenten. Deze groep richt zich op de vraag hoe zij ervoor kunnen zorgen dat sociale media een meerwaarde opleveren en meer leren in minder tijd.’Een voorbeeld van een dergelijke samenwerking is te vinden in Amstelveen, waar docent én pionier Ton Velzeboer zijn leerlingen een Twitteroplossing voor roosterwijzigingen liet maken. ‘Niet alleen de technologie kwam aan bod, maar ook de vraag hoe je zo’n ict-project aanpakt en hoe je onderzoek doet naar je doelgroep. Want als niemand iets met Twitter doet, heb je er ook niets aan.’

 

 

De afsluitende tip van Mijland: ‘Bekijk samen welke social software er allemaal is, wat je ermee kunt en wat de risico's zijn. En deel je succesverhalen vervolgens met je nieuwsgierige collega’s. Ik weet zeker dat zij zo over de drempel heen stappen.’

Meer weten? Op 3 oktober geeft Erno Mijland op CompetentCity twee sessies waarin hij samen met docenten op zoek gaat naar manieren om sociale media in het klaslokaal in te zetten. Bij zijn? Schrijf je dan nu in!