Ooit begonnen op de LTS werd hij uiteindelijk hoogleraar. CompetentCity-spreker Rob Vinke: hoogleraar personeelswetenschappen aan Nyenrode, directeur van zijn eigen organisatieadviesbureau en schrijver van tientallen boeken over strategisch HRM-beleid, trends in de samenleving en belonen, cultuur en motivatie, gelooft in stapelen: ‘Het was een flinke weg, maar levert wel wat op. Je bent nooit uitgeleerd.’

Uw presentatie op CompetentCity zal een pleidooi voor contact en warmte worden, zo vertelde u mij. Wat betekent dat?
‘Mijn belangrijkste punt tijdens mijn keynote zal zijn dat mbo-professionals op zoek moeten naar verbinding. Verbinding met hun werk, hun eigen school, met hun passie. Dat is niet gemakkelijk: lesgeven op het mbo is een enorme klus. Ik wil betogen dat onderwijsprofessionals zich blijven ontwikkelen: ze moeten zin in morgen hebben!’

Intrinsieke motivatie
‘De docent moet op zoek naar de verbinding tussen zijn ambitie en de werkzaamheden die hij op school uitvoert. Hij moet geen concessies doen aan waar hij goed in is; op zijn talentniveau doen wat hij kan. Energie krijgen van zijn werk, geen koppijn. Is dat wel het geval, dan moet’ie wegwezen. Hij moet zijn energieniveau vaststellen en op zoek gaan naar de energiebalans. Mensen komen soms door een dikke muur op school. Ze voelen de organisatie niet meer, doen de deur van het klaslokaal achter zich dicht en geven hun lesje. ’

‘Managers in het onderwijs moeten verbinding krijgen met hun docenten en ondersteuners. Hoe ze dat doen? Door zelf les te geven en zo te weten wat er speelt in het klaslokaal. Het is in een onderwijsinstelling onmogelijk alleen maar manager zijn. Je moet de school voelen en mensen kunnen en durven aanspreken op hun prestaties. ’

Managen is een vak
‘Managen is een vak. Het is meer dan een spreadsheet in elkaar kunnen knutselen. Het probleem in het onderwijs is alleen dat we vaak met incompetente managers te maken hebben. De oorzaak is het Peter Principle: je blijft promotie maken tot je op een functie terecht komt waar je incompetent voor bent.’

‘Docenten en managers moeten uit hun comfortzone komen. Ze zijn afhankelijk geworden van de ongemakken waar ze mee om moeten gaan; ze hebben leren overleven in de gevangenis. Het gaat daarbij niet om kennis, maar juist om emotie: het zijn emotionele blokkades die mensen tegenhouden om te handelen. Ze doen de deur dicht en doen hun eigen ding. Managers moeten de strijd met de verbinding aangaan. Plaats een trotsmeter in je gebouw waar docenten elke dag op aan kunnen geven hoe trots ze zijn op hun opleiding. Of leg net als bij Pink Roccade papieren placemats in de kantine waar docenten op aan kunnen geven wat er verbeterd moet worden op bepaalde gebieden. En doe daar dan ook iets mee!’

Van groot naar klein
‘We moeten terug naar herkenbare eenheden. Naar kleine opleidingen die samen een groot ROC vormen. Naar kleine groepen docenten die samen onderwijs maken. Volgens Dunbar kunnen namelijk nooit meer dan 140 mensen iets met elkaar hebben. Daarbij komt dat een manager maar aan maximaal zeven moeilijke of vijftien gemakkelijke mensen leiding kan geven. Stel je eens voor dat je tachtig mensen moet leiden; hoe kun je nu een functioneringsgesprek met hen aangaan? Alles draait om verbinding!’

‘Het onderwijs krijgt veel slecht nieuws over zich heen gegoten: er wordt bezuinigd, we verliezen de aansluiting met Shanghai, we raken het respect van de samenleving kwijt. Daarbij komt dat we op een kruispunt staan: de babyboomers nemen straks afscheid van het onderwijs en we hebben nieuwe, jonge docenten nodig. Maar wat hebben we hen te bieden? Het is zaak voor goed nieuws te zorgen en op te passen dat onderwijs geen ontwikkelingsgebied wordt.’

Kippen en leraren
‘Hoe we dat moeten doen? Door te kijken naar de menselijke maat. Door te kijken naar wat mensen wel kunnen en willen, en niet naar wat ze niet willen en kunnen. En door gevoel te houden met de veranderende maatschappij. Daarvoor is ‘servant leadership’ nodig: dienend, maar niet knielend, leiderschap. Iemand die richting en koers aangeeft, maar tegelijkertijd mensen op hun kracht in weet te zetten. Dat is niet zo moeilijk. Ik hou nu drie weken kippen. Als je hen aandacht en ruimte geeft, gedijen zij het beste. En zo zouden we ook met onze leraren om moeten gaan. Het resultaat: geen gefrustreerde leerkrachten in legbatterijen, maar gelukkige scharrelleraren.’

Meer weten? Schrijf je dan nu in voor CompetentCity en kom naar de lezing van Rob Vinke.